Game Boy oyununun sahte olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Sahte Game Boy kasetleri her yerde karşına çıkar: sahibinden ve Dolap ilanlarında, bit pazarlarında, hatta orijinal oyunlardan oluşan toplu satışların arasında. Üretmesi ucuzdur, ilk bakışta doğru görünür ve çoğu gayet iyi çalışır. İşte bu son nokta yüzünden "çalışıyor" demek hiçbir şeyi kanıtlamaz.

İyi haber şu: sahtelerin çoğu birkaç basit kontrolden en az birinde takılır. Bu rehber, etikete 30 saniyelik bir bakıştan kaseti açmaya kadar bu kontrolleri sırayla anlatıyor. İlk Game Boy, Game Boy Color ve Game Boy Advance kasetlerini kapsar. En çok taklit edilen oyunlar Pokémon oyunları olduğu için onlara ayrı bir rehber ayırdık.

Sahte, korsan ya da reprodüksiyon? Bu kelimeler gelişigüzel kullanılır. Korsan ya da taklit kaset, orijinal gibi geçsin diye üretilir. Reprodüksiyon ("repro") ise açıkça kopya olarak satılabilen bir kopyadır. Her iki durumda da orijinal bir Nintendo kaseti değildir ve orijinal kadar etmez.

30 saniyelik kontroller

Bunların hepsini alet kullanmadan yapabilirsin. Mümkünse yanında orijinal olduğunu bildiğin bir kaset tut ya da aynı oyunun orijinal olduğu doğrulanmış bir kopyasının fotoğraflarını aç.

1. Etiketteki kabartma numara

Kaseti ışığın altında eğ ve ön etikete bak. Orijinal Nintendo etiketlerinde kâğıda bastırılmış küçük, iki haneli bir numara vardır. Mürekkep değil, bir çukurdur; o yüzden genelde ancak açılı bakınca ya da içine biraz kir oturmuşsa görünür.

Sahtelerde genelde hiç numara yoktur. Bazılarında mürekkeple basılmış bir numara ya da fazla derine bastırılmış bir numara olur. Numaranın olmaması tek başına en güçlü uyarı işaretlerinden biridir.

2. Etiket baskısı ve logolar

Orijinal etiketler nettir. Küçük yazılara ve logolara yakından bak:

• Bulanık ya da pikselli baskı veya büyüteçle bakınca görünen bir nokta deseni, etiketin taranmış bir görüntüden basıldığını düşündürür.
• Tuhaf görünen renkler, orijinalin fotoğraflarının yanında fazla doygun, fazla koyu ya da soluk.
• Yanlış görsel. Bazı sahteler kaset görseli yerine kutu görselini kullanır.
• Ürün kodu. Orijinal etiketlerde bölgeyle biten DMG-…-USA (Game Boy), CGB-…-USA (Game Boy Color) ya da AGB-…-USA (Game Boy Advance) gibi bir kod bulunur; Avrupa kopyalarında sonda EUR ya da bir ülke kodu olur. Kodu araştır: sahteler bazen var olmayan ya da başka bir bölgeye ait bir kod kullanır.
• Nintendo Seal of Quality (Orijinal Nintendo Mührü). ABD ve Avrupa sürümlerinde mutlaka bulunmalı ve net olmalı. Pek çok orijinalde normal bir yazıcının kopyalayamayacağı metalik altın mürekkeple basılmıştır. Japonya sürümlerinde bu mühür yoktur, o yüzden orada olmaması normaldir.

3. Gövdedeki kabartma yazı

Orijinal Game Boy ve Game Boy Color kasetlerinde gövdenin üst kenarında plastiğe kabartılmış "Nintendo GAME BOY™" yazısı vardır. Sahtelerde bu yazı genelde eksik, yarım, yanlış yazı tipinde ya da hafif kaymış olur.

Kaseti çevir. Orijinallerin arkasında kabartma Nintendo yazıları vardır; Game Boy ve Game Boy Color kasetlerinde ayrıca "MADE IN JAPAN" yazar. (İstisna, Çin pazarı için yapılmış az sayıdaki resmi sürümdür.) Boş bir arka yüz, tuhaf ifadeler ya da kalın, yumuşak görünen harfler uyarı işaretidir.

4. Gövde rengi, dokusu ve oturması

İlk Game Boy kasetlerinin çoğu gridir. Siyah kasetler hem ilk Game Boy'da hem Game Boy Color'da çalışan oyunlardır, şeffaf kasetler ise yalnızca Game Boy Color içindir. Pokémon oyunları ve Donkey Kong Land gibi bazı oyunlar kendi renklerinde çıktı; o yüzden oyununun orijinalinin nasıl görünmesi gerektiğine bak.

Sonra eline al, hisset. Pek çok sahte, orijinal kasetlerden alınmış kalıplarla dökülür ve yüzey daha pürüzsüz, daha parlak ya da renk olarak bir ton farklı olur. Konnektörün yanındaki alt kenara da bak: orijinallerin işçiliği temizdir, sahtelerde ise gövdede bazen boşluklar ya da açıklıklar olur.

5. Vida

Nintendo güvenlik vidaları kullandı:

• Game Boy ve Game Boy Color: 3,8 mm "gamebit" vida.
• Game Boy Advance: üç düz kanatlı tri-wing vida.

Herhangi birinde normal bir yıldız vida varsa kaset sahtedir ya da en azından açılıp yeniden toplanmıştır. Yanlış güvenlik vidası, mesela bir Game Boy kasetinde tri-wing vida da aynı anlama gelir. Bazı sahtelerde hiçbir şeyi tutmayan sahte bir vida başı bile olur. Tersi ise doğru değil: artık pek çok sahte doğru vidayla geliyor, yani doğru vida tek başına hiçbir şey kanıtlamaz.

Aç ve bak: devre kartı

Dış kontroller seni kararsız bıraktıysa en güvenilir test içerideki karttır. Uygun tornavidaya ihtiyacın var (Game Boy ve Game Boy Color için 3,8 mm gamebit, Game Boy Advance için tri-wing); ucuzdur ve kolay bulunur. Önce bir fotoğraf çek, yavaş ilerle ve hiçbir şeyi zorlama.

Orijinal kartın işaretleri:

• Kartın üstünde bir kart koduyla birlikte basılmış Nintendo adı.
• Gövdeyi düzgünce dolduran ve yerine tam oturan bir kart.
• Üzerinde baskılı yazılar olan çipler.

Sahtenin işaretleri:

• Çipleri kaplayan siyah epoksi damlaları. Orijinal Game Boy kartlarının çok azında bulunur, sahtelerin ise çoğunda.
• Küçük ya da tuhaf kesilmiş bir kart, üst üste yığılmış kartlar ya da gövdenin içinde çıkartmalar.
• Hiç Nintendo yazısı olmaması ya da yanlış yazılmış olması.
• Orijinalde mask ROM çip kullanılan yerde oyunu tutan yeniden yazılabilir bir bellek çipi.

En iyi referans, aynı oyunun orijinal olduğu doğrulanmış bir kopyasının fotoğrafıdır. Koleksiyoncu siteleri ve donanım veritabanları her oyunun hangi kartla gelmesi gerektiğini belgeler.

Game Boy Advance: bilmen gereken ek şeyler

GBA sahteleri özellikle popüler oyunlarda çok yaygındır. Yukarıdaki kontrollere ek olarak:

• Vidayı ve arka yüzü hızlı kontrol olarak kullan. Görmek istediğin şey tri-wing bir vida ve arkada temiz kabartılmış Nintendo yazılarıdır.
• Etiketin yüzeyine dikkatle bak. Orijinal etiketler net ve eşit parlaklıktadır. Sahteler genelde fazla parlak, fazla mat ya da yazıların çevresinde hafif bulanıktır.
• Olması gereken yerde pil var mı bak. Bazı GBA oyunlarında dahili bir saati çalıştıran küçük bir pil bulunur. Örneğin Pokémon Ruby, Sapphire ve Emerald'da var, FireRed ve LeafGreen'de yok. Saatli oyunların sahtelerinde pil genelde atlanır, bu yüzden oyun içi saat çalışmaz.

Hiçbir şey kanıtlamayan şeyler

Bunlar ilanlarda sürekli geçer ve hiçbiri meseleyi çözmez:

• "Denendi, sorunsuz çalışıyor." Sahtelerin çoğu gerçek cihazda gayet iyi çalışır.
• "Kayıt alıyor." Pek çok sahte, en azından bir süre kayıt alır.
• Bitmiş kayıt pili. Kayıt alan orijinal Game Boy ve Game Boy Color kasetleri küçük bir düğme pil kullanır ve onlarca yıl sonra birçoğunun pili bitmiştir. Bu sahteliğin değil, normal yaşlanmanın işaretidir.
• Yıpranmış ya da değiştirilmiş etiket. Orijinal bir kasetin etiketi değiştirilmiş olabilir, sahte bir kasetin etiketi de bilerek eskitilmiş olabilir. Gövdeye ve karta da bak.

İnternetten alırken uyarı işaretleri

• Fiyat, oyunun genelde satıldığı fiyatın çok altında, özellikle aranan oyunlarda. Tipik değeri bilmek, sahte ilanı yakalamanın en kolay yollarından biridir.
• Onlarca yıldır üretilmeyen bir oyunun birbirinin aynısı birkaç "sıfır" kopyası.
• Hazır görseller ya da önden çekilmiş tek bir bulanık fotoğraf. Kasetin arkasını, etiketin açılı çekilmiş hâlini (kabartma numarayı görmek için) ve üst kenarı iste.
• Açıklamanın derinlerine gömülmüş "repro" ya da "reprodüksiyon" ifadesi veya "muadil", "orijinal değildir", "aftermarket" gibi kelimeler.
• Daha fazla fotoğraf göndermeyen bir satıcı. Dürüst satıcılar genelde gönderir.

İpucu: Pahalı bir kaset almadan önce sahte çıkarsa iade edip edemeyeceğini sor ve platformun ne tür alıcı koruması sunduğunu kontrol et. Instagram ya da Telegram grupları üzerinden elden alışverişte genelde böyle bir koruma olmaz.

Sahte mi çıktı? Şimdi ne olacak

Sahte ve reprodüksiyon kasetlerin koleksiyon değeri ya çok azdır ya da hiç yoktur. Orijinal diye aldıysan satıcıyla iletişime geç ve platformun iade ya da alıcı koruması sürecini kullan. Oynamak için saklamak istersen o senin kararın. Bir gün satarsan reprodüksiyon olduğunu açıkça belirt. Onu orijinal diye satmak bir sonraki alıcıya haksızlıktır ve çoğu platformun kurallarına aykırıdır.

RetroWorth'ün yeri

Uygulamanın ne yaptığını netleştirelim: RetroWorth oyunu etiketin fotoğrafından tanır ve orijinal bir kopya için Sadece oyun, Tam kutulu ya da Sıfır olarak, ABD, Avrupa ya da Japonya piyasasında tahmini bir değer aralığı gösterir. Bir kasetin orijinal olup olmadığını kontrol etmez, o yüzden önce yukarıdaki kontrolleri yap.

Bir kaset bunlardan geçtikten sonra tahmini değerini görmek için tara ve koleksiyonuna ekle. Alışveriş yaparken de almadan önce olağan değere bak. O aralığın çok altında bir fiyat, ikinci kez bakmak için iyi bir sebeptir.